Jak założyć pryzmę kompostową?

Kompost jest niezwykle ważny w każdym ogrodzie. Powstaje na pryzmach kompostowych lub w specjalnych pojemnikach (kompostownikach). Dzięki niemu wszystkie organiczne odpadki z ogrodu, takie jak chwasty, ścięta trawa, liście, zwiędłe kwiaty, gałęzie, części warzyw i owoców, stara ziemia z pojemników, pędy bylin mogą zostać przetworzone w produkt bogaty w próchnicę. Możemy użyć również organicznych odpadków pochodzących z kuchni. Nawet gazety, tektury mogą być kompostowane – nie wolno tylko składować kolorowych gazet które zawierają trujące farby.

Pryzmę kompostową możemy założyć w dużym ogrodzie lub gospodarstwie. Prace powinno rozpocząć się od wyboru najodpowiedniejszego miejsca. Powinniśmy unikać palącego słońca, zimnego cienia oraz wysuszającego wiatru. Przed wiatrem pryzmę najlepiej chroni żywopłot. Doskonale nadaje się do tego dziki bez czy leszczyna. Jeśli nie dysponujemy wystarczająco dużym miejscem, można zastosować fasolę tyczną, szpaler malin czy rząd słoneczników.

Pryzma kompostowa

Pryzma kompostowa (źródło: http://www.dlaziemi.org/odpadyorganiczne/images/stories/kompost/pryzma_t.jpg)

Wielkość pryzmy będzie uzależniona od miejsca oraz potrzeb. Szerokość pryzmy jest stała i wynosi od 1,5 do 2 m, natomiast długość jest dowolna. Wysokość nie powinna przekraczać 1,5 m. Bardzo praktycznym rozwiązaniem jest układanie kilku pryzm obok siebie, dzięki czemu można przerzucać materiał z jednej pryzmy na drugą, a także zapewnia to zapas kompostu o różnym stopniu dojrzałości.

Pryzma powinna być założona na glebie, z której będą się mogły przedostać do kompostu pożyteczne zwierzęta.

W pryzmie nie mogą powstawać zastoiska wodne. Aby temu zapobiec można wykopać płytki (10-30 cm głębokości) dołek. Przy glebie gliniastej należy wypełnić go piaskiem, przy piaszczystej należy pod pryzmę rozłożyć warstwę próchnicznej gliniastej ziemi.

Odpadki, które chcemy wrzucić na pryzmę muszą być wcześniej rozdrobnione. Im mniejsze będą kawałki tym szybciej i lepiej będzie przebiegał rozkład. Możemy zrobić to ręcznie łopatą, sekatorem czy piłką. Jednak przy dużej ilości materiału byłoby to bardzo pracochłonne, powinniśmy wtedy użyć elektrycznego rozdrabniacza. Po rozdrobnieniu należy bardzo dokładnie zmieszać cały materiał.

Budowa pryzmy jest bardzo prosta. Najniżej należy rozłożyć warstwę grubego, luźnego materiału np. gałęzie czy łodygi bylin – umożliwi to cyrkulację powietrza i odpływ wody. Na to nakładamy kolejne warstwy z przygotowanego, rozdrobnionego materiału. Rozpoczynamy od układania warstw na długości od 1 do 2 m (w razie potrzeby można przedłużać pryzmę).

Pojedyncza warstwa z odpadków powinna mieć wysokość ok. 20 cm. Posypujemy ją nawozem zwierzęcym, który będzie stanowił pożywienie dla pożytecznych zwierząt. Następnie posypujemy odrobiną węglanu wapnia i na sam koniec kładziemy kompost z poprzedniego roku lub ziemię ogrodową. Zamiast ziemi można użyć mączki skalnej, która likwiduje nieprzyjemny zapach (pochłania amoniak). Wszystkie czynności powtarzamy przy układaniu kolejnych warstw.

Pryzma powinna zwężać się ku górze. Bardzo ważne jest okrycie pryzmy, które będzie ją chronić przed zimnem i wysychaniem. Do tego celu można użyć np.liści, słomy, ściętej trawy. Kiedy rozkład pryzmy nie przebiega tak jak należy, należy ją przerzucić, czyli ułożyć materiał zewnętrzny na dole, a wewnętrzny na górze. O tym czy w pryzmie występują jakieś nieprawidłowości najłatwiej dowiedzieć się wbijając w nią kij – jeśli pozostały na nim czarne, lepkie resztki to znak, że pryzma zaczyna gnić i należy jak najszybciej przystąpić do przerzucania.

Jedno jest pewne, jeśli nawieziemy rośliny dobrze przygotowanym kompostem, na pewno nam się odwdzięczą!